»حدیث روز:
اعجاز علمی قرآن

اعجاز علمی قرآن

بررسي چهارده اعجاز علمي قرآن

بخش اول

۱ـ تزيين آسمان با ستارگان

إِنَّا زَينَّا السَّمَاء الدُّنْيا بِزِينَةٍ الْکَوَاکِبِ؛ [۱] «در حقيقت، ما آسمان نزديک را با زيور سيارات آراستيم».

نكته علمي

خداي متعال در آيه فوق مي‏فرمايد: «آسمان پايين را با کواکب تزيين کرديم»، در حالي که فرضيه‏اي که در آن زمان بر افکار و دانشمندان حاکم بود مي‏گفت فقط آسمان بالا (آسمان هشتم طبق فرضيه بطلميوس) آسمان ستارگان ثوابت است.

ولي چنان که مي‏دانيم، بطلان اين فرضيه اثبات شده و عدم پيروي قــرآن از فرضي نادرست مشهور آن زمان، خود معجزه زنده‌اي از اين کتاب آسماني است [۲]نکته جالب ديگر اينکه از نظر علم امروز مسلم است که چشمک زدن زيباي ستارگان به خاطر قشر هوايي است که اطراف زمين را فرا گرفته و آنها را به اين کار وا مي‏دارد و اين با تعبير «السماء الدنيا»؛ (آسمان پايين) بسيار مناسب است، اما در بيرون جو زمين، ستارگان حالت زيباي چشمک زني را ندارند.

۲ـ جايگاه و مسير مشخص ستارگان

فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ وَإِنَّهُ لَقَسَمٌ لَّوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ [۳]؛ «و به جايگاه ستارگان، سوگند ياد مى‏کنم! و مسلماً، آن سوگند بزرگى است، اگر (بر فرض) بدانيد!».

نكته علمي

امروزه براي ما روشن شده است که ستارگان آسمان هر کدام جايگاه مشخصي دارد و مســير و مدار آنها که طبق قانون جاذبه و دافعه تعيين مي‏شود، بسيار دقيق و حساب شده است. سرعت سير هر کدام از آنها با برنامه معيني انجام مي‏پذيرد. اين مسأله گرچه در کرات دور دست دقيقاً قابل محاسبه نيست، اما در منظومه شمسي که خانواده ستارگان نزديک به ما را تشکيل مي‏دهد، دقيقاً مورد بررسي قرار گرفته و نظام مدارات آنها به قدري دقيق و حساب شده است که انسان را به شگفتي وا مي‏دارد.

هنگامي که به اين نکته توجه کنيم که طبق گواهي دانشمندان تنها در کهکشان ما حدود يک هزار ميليون ستاره وجود دارد و در جهان، کهکشان‌هاي زيادي موجود است که هر کدام مسير خاصي دارد، به اهميت اين سوگند قرآن بيشتر پي مي‌بريم. هم‌چنين دانشمندان فلکي معتقدند اين ستارگان که تعداد آنها بيش از ميلياردها عدد است، فقط قسمتي از آنها را با چشم غير‌مسلح مي‌‏توان ديد و قسمت بسيار بيشتري را جز با تلسکوب‌ها نمي‌توان ديد. حتي قسمتي از آنها با تلسکوب هم ديده‌شدني نيست، بلکه فقط با وسائل خاصي مي‌‏توان از آنها عکس‌برداري کرد و همه اينها در مدار مخصوص خود شناورند و هيچ احتمال نيز وجود ندارد که يکي از آنها در حوزة جاذبه ستاره ديگري قرار گيرد يا با ستاره ديگري تصادف کند.

در واقع، چنين تصادفي همانند اين است که فرض کنيم يک کشتي اقيانوس‏پيما در درياي مديترانه با کشتي ديگري در اقيانوس کبير تصادف کند، در حالي که هر دو کشتي به يکسو و با سرعت واحدي در حرکتند. چنين احتمالي اگر محال نباشد، لااقل بعيد است. با توجه به اين اکتشافات علمي از وضع ستارگان اهميت سوگند بالا بيشتر روشن مي‏گردد؛ از اين‌رو، آيه بعد مي‌‏افزايد: وَإِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ؛ [۴] «و مسلماً، آن سوگند بزرگى است، اگر (بر فرض) بدانيد!».

اين آيه به خوبي گواهي مي‏دهد که علم و دانش بشر در آن زمان اين حقيقت را به طور کامل درک نکرده بود و اين خود که در عصري که شايد هنوز عده‏اي مي‌‏پنداشتند ستارگان ميخ‌هاي نقره‏اي هستند که بر سقف آسمان کوبيده شده‏اند، يک اعجاز علمي قرآن به شمار مي‌‏رود. يک چنين بياني، آن هم در محيطي که به حق محيط جهل و ناداني بود، محال است از يک انسان عادي صادر شود.[۵]

۳ـ حرکت دوراني و جرياني خورشيد

وَالشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَّهَا ذَلِکَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ وَالْقَمَرَ قَدَّرْنَاهُ مَنَازِلَ حَتَّى عَادَ کَالْعُرْجُونِ الْقَدِيمِ لَا الشَّمْسُ ينبَغِي لَهَا أَن تُدْرِکَ الْقَمَرَ وَلَااللَّيلُ سَابِقُ النَّهَارِوَکُلٌّ فِي فَلَکٍ يسْبَحُونَ[۶]؛ «و خورشيد که تا قرارگاهش روان است؛ اين اندازه‏گيرى (خداى) شکست‏ناپذير داناست * و ماه را برايش منزلگاه‏هايى قرار داديم، تا اين‏که هم‏چون شاخک ديرينه [قوسى شکلِ زرد رنگ‏] برگردد * نه خورشيد برايش سزاوار است که ماه را دريابد، و نه شب بر روز پيشى گيرنده است؛ در حالى که هريک در مدارى شناورند».

نكته علمي

آن روز که اين آيات نازل شد، فرضيه هيأت بطلميوس با قدرت هر چه تمام بر محافل علمي حاکم بود. طبق اين فرضيه، اجرام آسماني به خودي خود گردشي نداشتند، بلکه در دل افلاک که اجسامي بلورين و همچون طبقات پوست پياز روي هم متراکم بودند، ميخکوب شده بودند و حرکت آنها تابع حرکت افلاکشان بود.

بنا‌بر‌اين، در آن روز نه شناور بودن خورشيد مفهومي داشت و نه حرکت طولي و جرياني آن، اما بعد از فرو ريختن پايه‏هاي فرضية بطلميوس در پرتو کشفيات قرون اخير و آزاد شدن اجرام آسماني از قيد و بند افلاک بلورين، اين نظريه قوت گرفت که خورشيد در مرکز منظومه شمسي ثابت و بي‏حرکت است و تمام منظومه شمسي پروانه‏وار به گرد آن مي‌‏چرخند.

در اينجا باز مفهوم تعبيرات آيات فوق که حرکت طولي و دوراني را به خورشيد نسبت مي‌‏داد، روشن نبود تا اينکه باز علـم به پيشرفت خود ادامـه داد و حرکت‌هايي براي خـورشيد ثابت شد حرکت‌هايي از قبيل:

۱ـ حرکت وضعي آن به دور خودش؛ ۲ـ حرکت طولي آن همراه منظومه شمسي به سوي نقطه مشخصي از آسمان؛۳ـ حرکت دوراني آن همراه مجموعه کهکشاني که جزيي از آن است.و بدين ترتيب، يک معجزه ديگر علمي براي قرآن به اثبات رسيد.براي روشن‌تر شدن اين مسأله، قسمتي از بحثي را که در يکي از دايرة‌المعارف‌ها پيرامون حرکت خورشيد آمده است، در اينجا مي‏آوريم.

خورشيد داراي حرکات ظاهري (حرکت يومي و حرکت ساليانه) و حرکات واقعي است. خورشيد در حرکت يومي و حرکت ظاهري کره آسمان شرکت دارد. در نيمکره ما از مشرق طلوع مي‏کند، در طرف جنوب از نصف النهار محل مي‏گذرد و در مغرب غروب مي‏نمايد. عبور آن از نصف النهار (ظهر حقيقي) را مشخص مي‏سازد. خورشيد، حرکت (ظاهري) ساليانه‏اي به دور زمين نيز دارد که هر روز آن را نزديک يک درجه از مغرب به طرف مشرق مي‏برد. در اين حرکت، خورشيد سالي يک‌بار از مقابل برج‌ها مي‏گذرد. مدار اين حرکت در صفحه دائرة البروج واقع است. اين حرکت در تاريخ نجوم اهميت فراوان داشته است، اعتدالين و انقلاب و ميل کلي مربوط به آن، و سال شمسي مبتني بر آن است.

علاوه بر اين، حرکات ظاهري حرکت دوراني کهکشان، خورشيد را با سرعت حدود يک ميليون و يکصد و سي هزار کيلومتر در ساعت در فضا مي‏گرداند، اما در داخل کهکشان ثابت نيست بلکه با سرعتي قريب هفتاد و دو هزار و چهارصد کيلومتر در ساعت! به جانب صورت فلکي حرکت مي‏کند و اينکه ما از اين حرکت سريع خورشيد در فضا بي‌‏خبريم، به سبب دوري اجرام فلکي است که مأخذ تشخيص اين حرکت وضعي خاص نيز هست. دوره حرکت وضعي خورشيد در استواي آن حدود بيست و پنج شبانه روز مي‌باشد.[۷]

بررسي

درباره انطباق حرکت‌هاي خورشيد با آيات مورد بحث، تذکر چند نکته لازم است:

نكته اول ـ سه احتمال در کلمه «مستقر» وجود دارد؛ مصدر ميمي اسم مکان و اسم زمان. هم‌چنين چند احتمال در معناي لام در «لمستقر» وجود دارد؛ به معني «الي»، «في» و به معني غايت. هم‌چنين در مورد کلمه «جريان» چهار احتمال وجود دارد؛ حرکت انتقالي طولي، حرکت وضعي، ادامه حيات زماني و حرکت دروني خورشيد. با ترکيب اين احتمالات با يکديگر ۳۶ احتمال در معناي آيه متصور است که ممکن است همه اين احتمالات مراد آيه باشد.

پس اين احتمال هم وجود دارد که جريان (حرکت) ديگري هم براي خورشيد وجود داشته باشد که هنوز کشف نشده باشد و آن هم مراد باشد؛ از اين‌رو، نمي‌توان به طور قطعي گفت که مقصود آيه يکي از اين احتمالات است و ديگر احتمالات شناخته شده يا کشف نشده را نفي کرد. البته ظاهر آيات ۳۷ـ۴۰ سوره يس، همان معناي حرکت دوراني خورشيد در يک مدار ثابت است که با واژه «يسبحون» در ذيل آيه تأييد مي‌شود.

نكته دوم ـ حرکت انتقالي خورشيد به طرف يک مکان نامعلوم را مي‌توان از کلمه «لمستقر» استفاده کرد، اما تعيين اين مکان (‌ستاره وگا يا…) يا تحميل آن بر آيه قرآن صحيح به نظر نمي‌رسد؛ چرا که تعيين قطعي اين مکان مشخص نيست؛ لذا نمي‌توان مکان‌هاي حدسي را به قرآن نسبت داد.

  نكته سوم ـ اشارات صريح قرآن به حرکت خورشيد ـ هر کدام از معاني حرکت و جريان را که در نظر بگيريم ـ از مطالب علمي قرآن و نوعي رازگويي است؛ چون قرآن کريم در زماني سخن از مدار (فلک) خورشيد و جريان و حرکت واقعي آن گفته که هيأت بطلميوسي فقط همين حرکت کاذب را به رسميت مي‌شناخت و اين مطلب، عظمت علمي قرآن و آورنده آن، يعني پيامبر اکرم(ص) را نشان مي‌دهد.

نكته چهارم ـ در مورد اينکه آيا اين اشارات علـمي قـــرآن اعجاز علمـي آن را اثبات مي‌کند يا خير، مي‌توان تفصيل قايل شد؛ بدين معني که بگوييم بخشي از اين حرکت‌ها قبلاً توسط کتاب مقدس گزارش نشده بود، بلکه توسط قرآن و بر خلاف هيأت بطلميوسي بيان شده است، پس اعجاز علمي قرآن است. آنچه کتاب مقدس از آن خبر داده، همان جمله‌اي است که مي‌گويد: و «خورشيد» مثل پهلوان از دويدن در ميدان شادي مي‌کند».[۸]

از اين جمله فقط حرکت انتقالي دوراني خورشيد استفاده مي‌شود؛ چون پهلوانان در ميادين به طرف جلو و به صورت دوراني مي‌دوند. اما حرکت‌هاي ديگر مثل حرکت انتقالي طولي، حرکت وضعي، حرکت زماني و حرکت دوراني خورشيد از ابتکارات قرآن است که اعجاز علمي آن را ثابت مي‌کند[۹].


[۱]. الصافات/۶٫

[۲]. تفسیر نمونه ج ۱۹ ص ۱۷٫

[۳]. واقعه/ ۷۵ و ۷۶٫

[۴]. واقعه /۷۶٫

[۵]. تفسیر نمونه ج ۲۳ ص ۲۶۵٫

[۶]. یس/۳۸-۴۰٫

[۷]. نفسیر نمونه ج ۱۸ ص ۳۸۸٫

[۸]. کتاب مقدس , کتاب مزامیر , ج ۱۹ ص ۵٫

[۹]. رضايي اصفهاني، پژوهشي دراعجاز علمي قرآن، ج ۱ ص ۱۶۹٫

منبع:nooralyaghin.com

نظر بدهید!!!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

قالب وردپرس